29 sierpnia 2026

„Noc w Muzeum Ulmów” Spotkanie na wystawie stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów – wydarzenie muzealne w ramach Sympozjum Szkoły Etyki Muzeum Ulmów w Markowej „Pochwała solidarności”

W ramach Sympozjum Szkoły Etyki Muzeum Ulmów w Markowej pt. „Pochwała solidarności” w dniu 29 sierpnia br. Muzeum Polaków Ratujących Żydów zaprasza do udziału w spotkaniu na wystawie stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów. Spotkanie będzie odsłoną kolejnej ścieżki tematycznej dotyczącej treści, artefaktów i dokumentów prezentowanych na wystawie. Wydarzenie realizowane jest w związku z obchodami 10. rocznicy jej otwarcia i rozpoczęcia działalności Muzeum.

Podczas tego spotkania wystawa stała Muzeum Polaków Ratujących Żydów zostanie zaprezentowana w kontekście tytułowego zagadnienia Sympozjum – idei solidarności (zachęcamy do zapoznania się z pełnym programem wydarzenia). Będzie to kolejna okazja do refleksji nad historią pomocy udzielanej przez Polaków Żydom, skazanym na zagładę podczas II wojny światowej.

Na tę okoliczność przygotowaliśmy tematyczną ścieżkę zwiedzania poruszającą zagadnienie utraty domu i odnajdywania wspólnoty, jako inne spojrzenie na historię Polaków ratujących Żydów w Markowej. Zwiedzanie nawiązywać będzie do uroczystej inauguracji Domu Ludowego, który został oficjalnie otwarty 30 sierpnia 1931 r. Gościem honorowym wydarzenia był Wincenty Witos – trzykrotny premier RP i przywódca ruchu ludowego. Przybycie Wincentego Witosa do Markowej umocniło w mieszkańcach ducha samorządności i dumy z chłopskiego pochodzenia, a sama postać Gościa stała się patronem nowo otwartego obiektu. Kontekst ten stanowić będzie podstawę do przypomnienia postaci Wincentego Witosa, a także samej roli i idei Domów Ludowych.

Trudno przecenić rolę Domów Ludowych, tych dawnych ośrodków społeczno-kulturalnych i oświatowych, które służyły jako miejsca zebrań, edukacji oraz działalności społecznej i twórczości różnych grup mieszkańców wsi. Nie stanowiły one jednak wyłącznie przestrzeni do realizacji konkretnych inicjatyw – były przede wszystkim żywą ideą. Ich znaczenie dla rozwoju wsi i promocji pracy u podstaw było kluczowe. Obiekty te pełniły funkcję międzypokoleniowego medium oraz rzecznika lokalnych zwyczajów: zmniejszały poczucie izolacji, budowały zaufanie między mieszkańcami, a także podnosiły świadomość społeczną oraz poziom wiedzy i umiejętności.

Dla Muzeum Polaków Ratujących Żydów Dom Ludowy w Markowej to m.in. świadek historii rodziny Ulmów. To tutaj Józef i Wiktoria z d. Niemczak działali w amatorskim teatrze, a Józef kierował spółdzielnią mleczarską. Oprócz indywidualnych i osobistych historii obiekt ten jest także obrazem przedwojennego społeczeństwa Markowej. To ono wspólnymi zjednoczonymi siłami doprowadziło do powstania przestrzeni służącej integracji mieszkańców. Stało się tak za sprawą wykupienia przez markowską wspólnotę i zaadaptowania własnym sumptem XIX-wiecznego budynku stajni podworskiej ordynacji Lubomirskich. Nastąpiło to dokładnie sto lat temu.

Ponowne otwarcie Domu Ludowego to nadanie współczesnego kontekstu temu swoistemu pomnikowi Wincentego Witosa, to nowa szansa na kształtowanie i utrwalanie tożsamości Markowej oraz budowanie jej solidarnej wspólnoty. Przez długi czas, pomimo lokalizacji w sercu wsi, Dom Ludowy im. Wincentego Witosa symbolicznie pozostawał na uboczu. Teraz gdy zostaje przywrócony przyjdzie mu funkcjonować w zmienionej funkcji – także jako świadka kształtującego się dynamicznie dziedzictwa Markowej. Stanie się osią przestrzeni dziedzictwa Markowej, którą obecnie wyznacza działalność Muzeum Skansenu – Zagrody Wsi Markowa, Centrum Kultury Gminy Markowa, Ochronki Sióstr Służebniczek, duchowych córek mistrza pracy organicznej Błogosławionego Edmunda Bojanowskiego oraz Muzeum Polaków Ratujących Żydów.

***

„Noc w Muzeum Ulmów”

Spotkanie na Wystawie stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów

Program

 

29 sierpnia, godz. 20:00 | Muzeum Polaków Ratujących Żydów

  • wprowadzenie do kontekstu historycznego – Pani Renata Kunysz, Przewodnik muzealny
  • „Dom utracony, dom odnaleziony. O solidarności, miłości bliźniego i ratowaniu Żydów” – o utracie domu i odnajdywaniu wspólnoty – inne spojrzenie na historię ratujących Żydów na Podkarpaciu – poprowadzi Pan Artur Dobrucki, Pełnomocnik Dyrektora ds. Ekspozycji Stałej

Bilet wstępu: 2 zł

 

 

 ***

Zachęcamy do zapoznania się z całościowym programem wydarzenia.

***

Organizatorami Sympozjum Szkoły Etyki Muzeum Ulmów są Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, Towarzystwo Przyjaciół Markowej, Podkarpacka Resursa Kultury Pamięci oraz Polskie Towarzystwo Naukowe – Akademia Sprawiedliwych.

***

Wydarzenie stanowi ogniwo programu edukacyjnego pt:„Szkoła Etyki Muzeum Ulmów”. Odbywa się w ramach obchodów 10-lecia powstania wystawy stałej i rozpoczęcia działalności Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów.

***

Współfinansowanie zadania „Targ Markowski wraz z obchodami 10-lecia otwarcia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej” ze środków budżetu Województwa Podkarpackiego.

***

 

Informujemy, że Muzeum Polaków Ratujących Żydów będzie dokumentować w/w wydarzenie za pomocą zdjęć oraz nagrań audio-video. W związku z tym, informujemy Państwa o przetwarzaniu danych osobowych w trakcie wydarzenia. Szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania danych oraz przysługujących Państwu praw znajdują się w klauzuli informacyjnej i klauzuli RODO, dostępnych pod poniższym linkiem. Prosimy o zapoznanie się z tymi dokumentami.

***

Fotografia: Wizyta Wincentego Witosa i otwarcie Domu Ludowego w Markowej 30 sierpnia 1931, ze zbiorów Towarzystwa Przyjaciół Markowej.

Przejdź do treści

Ta strona używa ciasteczek (cookies), które użytkownikom ułatwiają nawigację, a nam pozwalają doskonalić serwis. Możesz wyłączyć mechanizm obsługi cookies w swojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. more information

Ta strona używa ciasteczek (cookies), które użytkownikom ułatwiają nawigację, a nam pozwalają doskonalić serwis. Możesz wyłączyć mechanizm obsługi cookies w swojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Zamknij