News

National Day of Remembrance of Poles who saved Jews from the Holocaust during World War Two in Markowa
2403inforgrafika

On March 14, 2018, the Chamber of the Senate adopted a law on the establishment of the National Day of Remembrance of Poles who saved Jews from the Holocaust during World War Two. According to the Act, this day will be celebrated every March 24 and will have a state character.

On March 24, 2019, the Ulma Family Museum of Poles Saving Jews in World War II in Markowa joins the state celebrations. It is a special day because it is the 75th anniversary of the death of Wiktoria and Józef Ulma and six of their children. Wiktoria at the time of death was in advanced pregnancy. Along with the Polish family from Markowa, an eight-member group of Jews from the Goldman family died, which most probably from the end of 1942, found shelter in the Polish home. At dawn on March 24, 1944, the whole group was brutally murdered by German gendarmes from the Łańcut post. On March 24, 2019, at the initiative of the Marshal’s Office of the Podkarpackie Voivodeship, the Ulma Family Museum of Poles Saving Jews in World War II in Markowa  and the Markowa Municipality, a number of undertakings will be organized to commemorate Poles who help representatives of the Jewish community during the German occupation. One of them will be the awarding of state decorations given by the

President of the Republic of Poland. In addition, it is planned to unveil new tablets with the names of Poles saving Jews. There will also be a homage paid to Poles who help Jews and the Ulma family from Markowa. On this day, the Ulma Family Museum of Poles Saving Jews in World War II in Markowa will be hosted by representatives of Polish families rescuing Jews and witnesses of history.

Aktualności

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
2403inforgrafika

14 marca 2018 r. Izba Senatu przyjęła ustawę o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Wedle ustawy dzień ten obchodzony będzie każdego 24 marca i będzie miał charakter państwowy.

24 marca 2019 r. Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej dołącza się do państwowych obchodów. Jest to o tyle dzień szczególny, gdyż wówczas przypada 75. rocznica śmierci Wiktorii i Józefa Ulmów oraz szóstki ich dzieci. Wiktoria w chwili śmierci była w zaawansowanej ciąży. Wraz z polską rodziną z Markowej zginęła ośmioosobowa grupa Żydów z rodziny Goldman, która najprawdopodobniej od końca 1942 r. znalazła schronienie w polskim domu. O świcie 24 marca 1944 r. cała grupa została bestialsko zamordowana przez niemieckich żandarmów z posterunku w Łańcucie.

24 marca 2019 r. w Markowej z inicjatywy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego, Muzeum Polaków Ratujących Żydów oraz Gminy Markowa zorganizowanych zostanie szereg przedsięwzięć upamiętniających Polaków niosących pomoc przedstawicielom społeczności żydowskiej podczas okupacji niemieckiej. Jedną z nich będzie wręczenie odznaczeń państwowych nadanych przez Prezydenta RP. Ponadto przewidziano odsłonięcie nowych tabliczek z nazwiskami Polaków ratujących Żydów. Oddany też zostanie hołd Polakom niosącym pomoc Żydom, jak i rodzinie Ulmów z Markowej.

Tego dnia Muzeum Polaków Ratujących Żydów gościć będą przedstawiciele rodzin Polaków ratujących Żydów, jak i świadkowie historii.

W Markowej odbędzie się też spektakl pt. “Sprawiedliwi. Historia rodziny Ulmów” wystawiony przez Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie.

Szczegółowy harmonogram:


22.03.2019 r.

godz. 10:00, Szkoła Podstawowa im. Sług Bożych Rodziny Ulmów w Markowej

– akademia szkolna połączona z rozstrzygnięciem konkursu plastycznego „Rodzina Ulmów z  Markowej. Historia, która inspiruje”


23.03.2019 r.

godz. 15:00, Muzeum Polaków Ratujących Żydów

– premiera reportażu Polskiego Radia Rzeszów „Bejt znaczy dom”

godz. 16:00, Muzeum Polaków Ratujących Żydów

– koncert Kwartetu Śląskiego

godz. 18:00, Centrum Kultury Gminy Markowa

– wręczenie statuetki „Markowianin Roku”


24.03.2019 r.

godz. 10:30, cmentarz parafialny w Markowej

– modlitwa nad grobem Rodziny Ulmów

godz. 11:00, kościół parafialny pod wezw. św. Doroty w Markowej

– Uroczysta Eucharystia

godz. 12:30, Muzeum  Polaków Ratujących Żydów

– złożenie hołdu Polakom ratującym Żydów przy pomniku Rodziny Ulmów

– wręczenie odznaczeń państwowych nadanych przez Prezydenta RP

– odsłonięcie tablic z nazwiskami Polaków ratujących Żydów na Ścianie Pamięci

godz. 17:00, budynek Ochotniczej Straży Pożarnej w Markowej

– spektakl „Sprawiedliwi. Historia Rodziny Ulmów”, w wykonaniu Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie

Wystawa czasowa

„Paszporty” 18 maja 2019 - 31 maja 2019
OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Wystawa „Paszporty”  

zrealizowana przez Instytut Pileckiego we współpracy z Ambasadą Polski w Bernie

opowiada o sprawiedliwych dyplomatach ratujących m.in. polskich Żydów oraz reakcji państwa podziemnego i rządu na emigracji na zbrodnie Holokaustu


 Celem wystawy jest przedstawienie roli rządu RP na uchodźstwie i Polskiego Państwa Podziemnego w informowaniu świata o Zagładzie Żydów oraz podejmowanych akcjach na rzecz ich ratowania. Wystawa została zorganizowana w związku z badaniami prowadzonymi przez Instytut Pileckiego we współpracy z Ambasadą Polski w Szwajcarii. Do tej pory, na podstawie badań, ogłoszono listę 710  nazwisk Żydów, w tym 115 ocalonych z Holocaustu, którzy w wyniku starań tzw. grupy berneńskiej posiadali paszporty Haiti i Hondurasu. Wystawa w sposób szczegółowy prezentuje działalność właśnie grupy berneńskiej i jej głównych bohaterów, w tym Chaima Eissa i Aleksandra Ładosia.

 

Grupa berneńska była nieformalną formą współpracy polskich dyplomatów z poselstwa RP w Bernie i przedstawicieli organizacji żydowskich na rzecz ratowania europejskich Żydów. Pod kierownictwem ambasadora Aleksandra Ładosia grupa dostarczała fałszywe paszporty południowoamerykańskie, m.in.: Paragwaju, Salwadoru, Boliwii, Peru, Haiti i Hondurasu, które chroniły jego właścicieli przed wywózką do obozów zagłady w okupowanej przez III Rzeszę Polsce. Według różnych szacunków, w sumie wydano około 4 tys. takich dokumentów. Liczba ocalonych pozostaje nieznana.

 

W gablotach wystawy prezentowane są najcenniejsze obiekty z archiwum Eissa: paszporty, rachunki, korespondencje pomiędzy Chaimem Eissem i polskimi dyplomatami. Są także listy pomiędzy Żydami przebywającymi w gettach a Silberscheinem, który był jednym z pośredników pomiędzy polskimi Żydami i placówką dyplomatyczną. Zwiedzający obędą mogli obejrzeć dokumenty m.in.  w formie reprintów.

 

Specjalna prezentacja multimedialna daje możliwość obejrzenia ponad sto niezwykłych portretów pochodzących z archiwum Eissa. To fotografie polskich Żydów powstałe w celu przygotowania dokumentów paszportowych, które miały im umożliwić ucieczkę i ratowanie życia.

 

Mottem całej wystawy jest wiersz polskiego Żyda, poety i kronikarza getta warszawskiego zamordowanego w 1943 roku Władysława Szlengla „Paszporty”:

Chciałbym mieć paszport Paragwaju,
zloty i wolny to jest kraj,
ach, jak przyjemnie być poddanym
kraju, co zwie się: Paragwaj.

Chciałbym mieć paszport Urugwaju,
mieć Costa Rica, Paragwaj,
po to, by mieszkać spokojnie w Warszawie,
to jednak najpiękniejszy kraj.


 Organizatorzy wystawy

 Wystawa zrealizowana przez Instytut Pileckiego w Warszawie: www.instytutpileckiego.
We współpracy z Ambasadą Polski w Szwajcarii

Specjalne podziękowania dla Muzeum Auschwitz za wyrażenie zgody na prezentację kolekcji Archiwum Eissa


Opracowanie wystawy:
Hanna Radziejowska,
Dyrektor Instytutu Pileckiego Wojciech Kozłowski,
Ambasador dr Jakub Kumoch, Joanna Kumoch, Jędrzej Uszyński


Projekt: Zespół Wespół
Wykonanie: Trik- Trak
Instalacja dźwiękowa: Patryk Zakrocki

 

Wystawa czasowa

“POKAZ JEDNEGO DZIEŁA” 30 stycznia 2019 - 20 marca 2019
Do 20 marca w sali wystaw czasowych Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej oglądać można najnowszą ekspozycję pod hasłem “Pokaz jednego dzieła”, autorstwa sanockiego artysty plastyka Arkadiusza Andrejkowa. Obraz powstał w ubiegłym roku, a charakter jego pracy to spray na szkolnej mapie.

Obraz inspirowany jest fotografią wykonaną przez Józefa Ulmę w 1923 r., przedstawiającą jego rodziców Marcina i Franciszkę z domu Kluz, siostrę Marię oraz braci Antoniego i Władysława. Podłożem dla obrazu jest stara mapa szkolna pochodząca ze Słowacji, która dzięki swojemu zużyciu i wycofaniu z obiegu szkolnego, stała się idealną formą podobrazia do przetworzenia starej fotografii rodzinnej. Naturalnie zniszczona mapa przyjęła na siebie ciężar drugiego życia.


Wystawa czasowa

TAK POWSTAWAŁA NIEPODLEGŁA 31 października 2018 - 2 stycznia 2019
Od 31 października 2018 r. do 2 stycznia 2019 r. w Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej prezentowana będzie wystawa czasowa poświęcona procesowi odzyskiwania przez Polskę niepodległości oraz dorobkowi II Rzeczypospolitej.

Wystawa powstała z inicjatywy Biura Programu „Niepodległa”, autorami plansz są dr Sebastian Adamkiewicz (muzealnik i adiunkt w dziale historycznym Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi) oraz Anna Bińkowska (Biuro Programu „Niepodległa”), zaś konsultantem historycznym dr hab. Paweł Grata, prof. UR.


Wystawa czasowa

„Zła się nie ulęknę… Polacy pomagający Żydom na Kielecczyźnie w latach II wojny światowej” 3 lipca 2018 - 30 września 2018
MMWP
Wystawa prezentowana w Muzeum Polaków Ratujących Żydów w czasie II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w okresie 03.07 – 30.09.2018

Prezentacja zakreślając ogólny kontekst historyczny przybliża postawy i indywidualne historie zaangażowania Polaków w ratowanie żydowskich współobywateli na terenie dawnego województwa Kieleckiego.

Na opracowanie składają się: fotografie, dokumenty, relacje pisemne. Wyłaniają się z nich sylwetki mieszkańców Kielecczyzny, którym nieobojętny był los skazanych na Zagładę. Bohaterami byli i żołnierze  z oddziałów partyzanckich, nie tylko ratujący Żydów, ale również wspierający ludność, która taką pomoc niosła, i duchowni, udzielający schronienia żydowskim dzieciom w ochronkach i sierocińcach, wydając metryki chrztu, dzięki którym Żydzi mogli starać się o uzyskanie „aryjskich dokumentów”. Byli wreszcie nimi także zwykli obywatele wsi i miasteczek. Nierzadko historie pomocy kończyły się tragicznie i dla Ratowanych, i dla Ratujących. Wielu z nich doczekało jednak szczęśliwie końca wojny, by móc świadczyć o tragizmie tamtych lat.


27 września 2018r. odbędzie się spotkanie finisażowe z autorami wystawy oraz zaproszonymi gośćmi.


Autorka wystawy: Ewa Kołomańska / Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, opracowanie plastyczne: Grzegorz Chorążek / Muzeum Wsi Kieleckiej


Wystawa czasowa

Z narażeniem życia – Polacy ratujący Żydów podczas Zagłady 13 marca 2018 - 14 maja 2018
Wystawa Z narażeniem życia – Polacy ratujący Żydów podczas Zagłady to 18 plansz przedstawiających historie Polaków, którzy ryzykując życie swoje i swoich rodzin nieśli pomoc prześladowanym Żydom. W okupowanej przez Niemców Polsce, w przeciwieństwie do krajów Europy Zachodniej, za pomoc Żydom groziła kara śmierci. Po wojnie część z ratujących została uhonorowana przez państwo Izrael tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Na wystawie losy ratujących i ratowanych ukazane są w kontekście historycznym okupowanej Polski, objaśnione zostają okoliczności i skala udzielanej pomocy, a także motywacje kierujące Sprawiedliwymi.


Wystawa została przygotowana przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w partnerstwie z Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP.


Wstęp na podstawie biletu do Muzeum (5 zł/2 zł).

Wystawa czasowa

„Żegota – Rada Pomocy Żydom” 8 lutego 2018 - 8 marca 2018
Wystawa „Żegota – Rada Pomocy Żydom” dostępna dla odwiedzających Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.


Rada Pomocy Żydom „Żegota” powstała 4 grudnia 1942 r. Była to organizacja działająca w latach 1942-1945 jako organ polskiego rządu emigracyjnego na terenie Polski. Jej zadaniem była pomoc Żydom w gettach i poza nimi oraz dokumentowanie niemieckich zbrodni na ludności żydowskiej. Działacze „Żegoty” przygotowywali kryjówki dla uciekinierów z getta, załatwiali im także fałszywe dokumenty. Sieroty kierowali do polskich rodzin i zakonów, gdzie jako polskie dzieci miały szansę na przetrwanie.


Autorami wystawy przygotowanej z okazji 75-lecia powołania „Żegoty” są dr Marcin Urynowicz i dr Paweł Rokicki z Instytutu Pamięci Narodowej.

Będzie można ją oglądać w naszym Muzeum do 8 marca 2018 r.


Wstęp na podstawie biletu do Muzeum (5 zł/2 zł).

Ta strona używa ciasteczek (cookies), które użytkownikom ułatwiają nawigację, a nam pozwalają doskonalić serwis. Możesz wyłączyć mechanizm obsługi cookies w swojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. more information

Ta strona używa ciasteczek (cookies), które użytkownikom ułatwiają nawigację, a nam pozwalają doskonalić serwis. Możesz wyłączyć mechanizm obsługi cookies w swojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Zamknij