Lokalne smaki, rękodzieło, muzyka, historia i spotkanie z mieszkańcami – tego nie zabraknie podczas tegorocznego Targu Śródeckiego. Targ Kultury i Dziedzictwa odbędzie się w sobotę 12 września na poznańskiej Śródce. Od rana będzie można zrobić zakupy u lokalnych wytwórców, poznać działalność instytucji kultury, posłuchać zespołu Poligrodzianie, zwiedzić kościół św. Małgorzaty, a dzień zakończyć spotkaniem na wieczornej biesiadzie z wielkopolskimi specjałami.
Targowanie z historią w tle
Targ Śródecki nawiązuje do wielowiekowej historii miejsca, w którym się odbywa. Śródka jest bowiem jednym z najstarszych obszarów dzisiejszego Poznania, a jej dzieje są nierozerwalnie związane z Ostrowem Tumskim i początkami miasta.
Jak wskazują badania archeologiczne, już w połowie X wieku na Śródce mogła odbywać się stała wymiana handlowa. W późniejszych wiekach targowanie zostało uregulowane prawnie. To właśnie od cotygodniowego targu odbywającego się w środy miała pochodzić nazwa tej części Poznania.
Śródka początkowo była samodzielną osadą związaną z grodem na Ostrowie Tumskim, a następnie funkcjonowała jako niezależne miasto z własnymi strukturami samorządowymi. Historyczne wzmianki sugerują, że mogła być pierwszym miastem Wielkopolski lokowanym na prawie magdeburskim.
Dzisiejszy Targ Śródecki jest więc współczesnym nawiązaniem do tradycji, która od stuleci jest częścią historii tego miejsca. Wydarzenie ma przypominać, że targ nie był wyłącznie miejscem handlu. Był również przestrzenią spotkania mieszkańców, wymiany informacji i budowania lokalnej wspólnoty.
Produkty regionalne i lokalne rzemiosło
Tegoroczny Targ Śródecki także połączy te dwa wymiary – handel i spotkanie. Na stoiskach pojawią się lokalni i regionalni producenci, rzemieślnicy oraz twórcy rękodzieła. Będzie można kupić produkty regionalne i lokalne, a także zobaczyć wyroby tradycyjnego rzemiosła.
Targ produktów regionalnych i lokalnych potrwa od godziny 10 do 16. W wydarzeniu uczestniczyć będą również instytucje kultury i edukacji. Ich obecność jest okazją do poznania działalności poszczególnych placówek, ale również do udziału w przygotowanych działaniach edukacyjnych i kulturalnych.
Targ Śródecki ma dzięki temu łączyć lokalną przedsiębiorczość z kulturą i dziedzictwem. Organizatorzy zwracają uwagę, że samorządność, przedsiębiorczość, rzemiosło i handel są ważnymi elementami historii i kultury lokalnych społeczności.
Koncert i zwiedzanie kościoła św. Małgorzaty
Program wydarzenia nie ogranicza się jednak do zakupów. O godzinie 12 rozpocznie się koncert zespołu Poligrodzianie. Występy zespołu reprezentującego kulturę tradycyjną Wielkopolski, będzie jednym z artystycznych akcentów tegorocznego Targu. Godzinę później, o 13, zaplanowano zwiedzanie kościoła św. Małgorzaty na Śródce. To okazja, by podczas wizyty na Śródce bliżej poznać jeden z charakterystycznych zabytków tej części Poznania.
Wieczorna Biesiada
Wieczorem wydarzenie przybierze charakter spotkania smakoszy. Od 18 do 21 potrwa Wieczorna Biesiada, podczas której będzie można degustować i kupować wielkopolskie specjały przygotowane przez lokalnych kucharzy.
Wszystkie te wydarzenia odbywać się będą w rejonie Rynku Śródeckiego.
Więcej niż kiermasz
Targ Śródecki ma więc kilka wymiarów. Jest wydarzeniem handlowym, kulturalnym, edukacyjnym i turystycznym, ale przede wszystkim społecznym. Jego ideą jest stworzenie przestrzeni, w której można nie tylko kupić lokalne produkty, lecz także porozmawiać, poznać historię miejsca i spotkać ludzi związanych z jego współczesnym życiem.
To propozycja zarówno dla tych, którzy chcą zrobić zakupy u lokalnych wytwórców, jak i dla osób zainteresowanych historią i kulturą Śródki. W miejscu, którego sama nazwa przypomina o dawnej tradycji targowej, współczesny Targ Śródecki ma być okazją do spotkania z tym, co lokalne – od produktów i rzemiosła po historię i dziedzictwo.
Czym jest Targ Kultury i Dziedzictwa?
Targ Śródecki stanowi realizację idei Targu Kultury i Dziedzictwa. To koncepcja rozwijana w środowisku kulturotwórczym „Pro Publico Bono”, integrującym osoby, zrzeszenia obywatelskie oraz instytucje kultury i edukacji współdziałające w ramach Karty Solidarności.
Pomysł narodził się w Poznaniu – mieście, którego historia jest mocno związana z tradycją targową. Pierwszy Targ Kultury i Dziedzictwa odbył się w 2022 roku na Śródce, w bezpośrednim sąsiedztwie Ostrowa Tumskiego. Za jego organizację odpowiadała Wielkopolska Resursa Kultury Pamięci, we współpracy z Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie.
Kolejne odsłony tego przedsięwzięcia utrwalają założenie, zgodnie z którym targ może być czymś więcej niż miejscem sprzedaży. Ma być swoistym medium – przestrzenią spotkania, rozmowy, wymiany doświadczeń i poznawania lokalnego dziedzictwa.
Śródka jako miejsce spotkania
Jednym z celów wydarzenia jest pokazanie związku pomiędzy historią miejsca a jego współczesnym życiem. Na Śródce spotykają się lokalni i regionalni producenci żywności, rzemieślnicy, artyści, twórcy kultury ludowej oraz przedstawiciele instytucji kultury i edukacji.
Szczególne znaczenie mają w tym kontekście muzea i inne instytucje zajmujące się ochroną i popularyzacją dziedzictwa. Targ stwarza możliwość wyjścia poza mury instytucji i bezpośredniego spotkania z mieszkańcami oraz turystami.
To także sposób na pokazanie Śródki i Ostrowa Tumskiego jako przestrzeni, w której historia jest obecna nie tylko w zabytkach, ale również w tradycjach, lokalnej przedsiębiorczości i codziennym życiu mieszkańców.
Organizatorzy podkreślają, że właśnie w tym miejscu można doszukiwać się początków procesu miastotwórczego Poznania. Ostrów Tumski był ośrodkiem władzy i religii, natomiast Śródka – miejscem wymiany handlowej i później samodzielnym ośrodkiem miejskim.
Fot. Autor: Mariusz Forecki/kulturaupodstaw.pl | Źródło: http://www.kulturaupodstaw.pl/opinie/754/cud-na-srodce | na podstawie licencji: Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe
Targ Kultury i Dziedzictwa także w Markowej
Poznańska inicjatywa znalazła również swoje rozwinięcie poza Wielkopolską. Od 2024 roku w Markowej na Podkarpaciu organizowany jest Targ Markowski, zainicjowany przez Podkarpacką Resursę Kultury Pamięci.
W Markowej targ nie odwołuje się do miejscowej tradycji targowej w takim stopniu jak wydarzenie na Śródce. Wykorzystuje jednak tę samą ideę: stworzenia przestrzeni spotkania z lokalnym dziedzictwem, historią, kulturą i mieszkańcami.
Targ Markowski odbywa się w centrum wsi Markowa, w sąsiedztwie m.in. historycznego Domu Ludowego im. Wincentego Witosa oraz Muzeum – Zagrody Wsi Markowa, w przestrzeni Sadu Pamięci Muzeum Polaków Ratujących Żydów. W wydarzeniu uczestniczą instytucje kultury, producenci żywności, twórcy rękodzieła i artyści. Na Targu Markowskim spotkamy się w tym roku w dniach 18-20 września.
Oba przedsięwzięcia pokazują, że targ może stać się oryginalną instytucją promocji lokalnego dziedzictwa i jednocześnie miejscem integrującym mieszkańców, przedsiębiorców oraz twórców kultury. Staje się miejscem spotkania mieszkańców z odwiedzającymi ich miejscowość turystami.