Z okazji Międzynarodowego Dnia Muzeów w Markowej odbyły się wyjątkowe wydarzenia inaugurujące obchody 10-lecia otwarcia wystawy stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów oraz rozpoczęcia działalności pierwszego w Polsce muzeum poświęconego Polskim Sprawiedliwym.

Przez dwa dni Markowa stała się przestrzenią spotkania z historią, pamięcią i lokalnym dziedzictwem. Tegoroczna „Noc Muzeów” zgromadziła mieszkańców regionu, gości oraz przedstawicieli świata kultury i nauki, którzy wspólnie uczestniczyli w wydarzeniach odbywających się zarówno w Muzeum Polaków Ratujących Żydów, jak i w Zagrodzie – Muzeum Wsi Markowa.

Obchody miały szczególny charakter – były nie tylko okazją do świętowania jubileuszu muzeum, ale również refleksji nad miejscem pamięci o Polakach ratujących Żydów podczas II wojny światowej we współczesnym życiu społecznym i kulturalnym. Uczestnicy mogli zwiedzać wystawę stałą muzeum wraz z jej współtwórcami – dr. Mateuszem Szpytmą oraz prof. Elżbietą Rączy, którzy dzielili się kulisami powstawania ekspozycji i opowiadali o historii pomocy niesionej Żydom na Podkarpaciu.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się także wydarzenia organizowane na terenie Zagrody – Muzeum Wsi Markowa. Zwiedzający poznawali dawną wieś markowską, oglądali historyczne domostwa i przedmioty codziennego użytku, a także uczestniczyli w spotkaniach poświęconych lokalnemu dziedzictwu.

Szczególnym miejscem tegorocznej „Nocy Muzeów” była chałupa Szylarów – autentyczny świadek historii ratowania Żydów podczas okupacji niemieckiej. W odtworzonej kryjówce na poddaszu odbyły się spotkania z Marią Ryznar-Fołtą, prezes Towarzystwa Przyjaciół Markowej, która opowiadała o losach rodziny Weltzów uratowanej przez Antoniego i Dorotę Szylarów.

Obchody rozpoczęło spotkanie Podkarpackiej Resursy Kultury Pamięci pod hasłem „Muzeum w przestrzeni Markowej”. Podczas wydarzenia podsumowano dorobek realizowanego od pięciu lat programu oraz rozmawiano o roli Markowej jako ważnego miejsca na mapie polskiej kultury pamięci. W spotkaniu udział wzięli m.in. przedstawiciele Rady Muzeum Polaków Ratujących Żydów, samorządu województwa, środowisk naukowych oraz instytucji kultury.

Tegoroczna „Noc Muzeów” w Markowej pokazała, że pamięć o historii może być żywym doświadczeniem budującym wspólnotę i zachęcającym do refleksji nad odpowiedzialnością za drugiego człowieka. Jubileusz 10-lecia muzeum stał się okazją do przypomnienia znaczenia historii Rodziny Ulmów oraz wszystkich Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów podczas Holocaustu.