W dniu 22 września br. na Cmentarzu Głównym w Przemyślu odbyło się uroczyste odsłonięcie odnowionego nagrobka Teofili Kic (1887–1960), Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Inicjatywę zorganizowało Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Przemyśla i Regionu. Wydarzenie to miało na celu nie tylko oddanie czci bohaterce, ale przede wszystkim uratowanie jej miejsca spoczynku przed zapomnieniem – opuszczony przez lata grób bez stałego opiekuna niszczał i mógł bezpowrotnie zniknąć.
Ocalenie pamięci o Teofili Kic to zasługa Alicji Zioło, krakowskiej przewodniczki i badaczki historii kobiet. Podczas poszukiwania informacji o prof. Marii Orwid (której Teofila Kic uratowała życie), badaczka postanowiła odnaleźć ślady przemyskiej krawcowej. Zwróciła się o pomoc do Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, co dało impuls do dalszych poszukiwań. Dzięki podjętym działaniom udało się nawiązać kontakt z krewną bohaterki, Barbarą Eberl-Kaznowską, która przekazała cenne informacje. Środki na renowację mogiły zebrano podczas zbiórki przeprowadzonej przez Towarzystwo Przyjaciół Przemyśla i Regionu.
W uroczystości wzięły udział m.in. Barbara Eberl-Kaznowska oraz Alicja Zioło. Wśród zaproszonych gości obecni byli także: Łukasz Halota (Biuro Prezydenta Miasta), Radosław Sołek (IPN Oddział Rzeszów), Adam Sapeta (Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków), dr hab. n. med. Maciej Pilecki (Kierownik Kliniki Psychiatrii i Psychoterapii Dzieci i Młodzieży UJ CM w Krakowie), Olga Mielnikiewicz (Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie), Jan Cichoński (Centrum Społeczności Żydowskiej w Krakowie) oraz mjr Cyprian Czarniecki (Dyrektor Zakładu Karnego w Przemyślu). Muzeum Polaków Ratujących Żydów reprezentowali dyrektor Waldemar Rataj oraz Artur Dobrucki, pełnomocnik dyrektora ds. ekspozycji stałej. W wydarzeniu uczestniczyli również uczniowie Zespołu Szkół Elektronicznych i Ogólnokształcących w Przemyślu.
Nowy nagrobek i umieszczona na nim tablica są nie tylko wyrazem szacunku, ale i trwałym przypomnieniem o odwadze oraz bezinteresownej pomocy, jaką Teofila Kic niosła w czasach wojennej próby.
Historia ratowania: tutaj
Fot. M. Gazdowicz
