2 stycznia minęło pięć lat, od kiedy Pani Izabela z Bojanowskich Dzieduszycka, po śmierci w dniu 25 grudnia 2020 roku, spoczęła w Zarzeczu k. Jarosławia. Została pochowana w krypcie rodowej Dzieduszyckich w kościele św. Michała Archanioła.

Dla uczczenia tej rocznicy przedstawiciele Podkarpackiej Resursy Kultury Pamięci i Muzeum Polaków Ratujących Żydów, Pani Irena Pelc-Kozłecka oraz Pan Kamil Ulma modlili się przy grobie Pani Dzieduszyckiej, zapalili znicze i złożyli okolicznościowy wieniec.

Pamięć o tej wybitnej osobie – mistrzyni polskiej pracy organicznej, noszącej także tytuł Zasłużonej dla Województwa Podkarpackiego, jest czczona we Wspólnocie Pro Publico Bono, którą współtworzą także Podkarpacka Resursa Kultury Pamięci oraz Muzeum z Markowej. Wśród trudnych do zliczenia dzieł i instytucji obywatelskich, które powołała do istnienia i wspierała Izabela Dzieduszycka, szczególne miejsce zajmuje Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu. Założenie tej instytucji było w pewnym sensie zwieńczeniem jej pięknego i zakorzenionego w dziedzictwie i dziejach Polski życia.

Z okazji rocznicy śmierci i pogrzebu Izabeli z Bojanowskiej Dzieduszyckiej przypominamy tekst poświęconego jej osobie i dziełu przesłania, które pięć lat temu opublikował Instytut Przestrzeni Obywatelskiej Pro Publico Bono – organizacja, której współzałożycielką także była Pani Izabela.

Izabela z Bojanowskich Dzieduszycka – Mistrzyni Pracy Organicznej, „Człowiek Kultury Pro Publico Bono”

 

Ręce przy pracy, serce przy Bogu

bł. Edmund Bojanowski

 

25 grudnia bieżącego roku, w Uroczystość Narodzenia Pańskiego odeszła Pani Izabela z Bojanowskich Dzieduszycka.

Nie bez przyczyny chrześcijanie od wieków nazywali dzień śmierci dies natalis – dniem narodzin, narodzin dla nieba.

Patrząc w wierze na życie i odejście Pani Izabeli nie sposób nie odczytać dani Jej przejścia z życia do życia jako daty symbolicznej. „Nadzieja Jej pełna jest nieśmiertelności” – można powiedzieć, parafrazując natchnionego autora Księgi Mądrości. Lecz nie tylko Jej nadzieja: również nasza. Wszystkich, których to odejście napełnia ludzkim smutkiem i pozostawia w nas poczucie straty.

Pani Izabela wyniosła z domu rodzinnego najlepsze cnoty obywatelskie, tradycje zasłużonego dla Polski rodu Bojanowskich: pracowitość, miłość do Boga, do bliźniego, do Ojczyzny, niezłomny hart ducha i przekonanie, że skarb, o który warto zabiegać to nie pałace, majątki       i dzierżawy, ale to, co czeka na nas w wieczności. Troska o dobro wspólne towarzyszyła wszystkim Jej działaniom przez całe życie.

Przeniosła w nasze czasy – tak bardzo wyjałowione z ideałów – to, co było w Jej rodzinie obecne od dawna, to co objawiło się zarówno w Niej, jak i wcześniej w błogosławionym Edmundzie Bojanowskim: heroizm cnót chrześcijańskich.

Heroizm, który objawiał się w każdej chwili Jej życia: począwszy od wytrwałości w dążeniu do celu, gdy jako mała dziewczynka uczyła się i wychowywała pod okiem matki w rodzinnym Niechłodzie; poprzez służbę – w młodzieńczym wieku – w Armii Krajowej, poprzez niezłomną postawę – członka „Solidarności” w czasach komunistycznych,  aż po Jej opus vitae – Przymierze Rodzin: dzieło, które ma przenosić w kolejne pokolenia to, co Pani Izabela wyniosła z własnego rodzinnego domu.

Żegnamy Panią Izabelę w imieniu „Wspólnoty Pro Publico Bono” – wszystkich osób i organizacji obywatelskich, które współtworzą tę jedyną w swoim rodzaju konfederację na rzecz kultury solidarności i pracy organicznej w odrodzonej Rzeczpospolitej. Mieliśmy to szczęście, że to od Niej uczyliśmy się na czym polega autentyczna samorządność i twórcza przedsiębiorczość ,że wraz z Nią tworzyliśmy liczne dzieła i instytucje „pro publico bono”, że dzięki Niej mogliśmy sięgnąć do źródeł dziedzictwa polskiej pracy organicznej, do tradycji Jej wielkopolskich przodków; bł. Edmunda Bojanowskiego, Marcelego Mottego, Hipolita Cegielskiego. Izabela Dzieduszycka była członkiem Kapituły Nagrody Pro Publico Bono i współzałożycielem Instytutu Przestrzeni Obywatelskiej, członkiem Kolegium Wigierskiego, Honorową Przewodniczącą Towarzystwa Pracy Organicznej im. Hipolita Cegielskiego i Mirosława Dzielskiego. W ramach powołanej na fundamencie dziedzictwa św. Jana Pawła II „Karty Solidarności”, współtworzyła Stowarzyszenie Genius Loci, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie i uczestniczyła w pracach na rzecz „kultury pamięci pro publico bono” w Wilanowie, w Wielkopolsce i na Podkarpaciu. Najważniejszym Jej dziełem na polu ochrony dziedzictwa narodowego i krzewienia kultury pamięci jest doprowadzenie do powołania w Zarzeczu, w powiecie przeworskim, Muzeum Dzieduszyckich. Współtworzona przez Gminę Zarzecze i Muzeum Kamienica Orsettich, przy współpracy ze Związkiem Rodowym Dzieduszyckich herbu „Sas” oraz profesorem Kazimierzem Karolczakiem instytucja kultury, na zawsze pozostanie wzorcowym przedsięwzięciem, wyrażającym żywotność tradycji jednego z historycznych rodów Dawnej Rzeczypospolitej w budowaniu instytucji życia publicznego i kultury obywatelskiej współczesnej Polski. „Genius Loci” Pałacu i Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu już odtąd zawsze będzie wyrażać także geniusz patriotyzmu, obywatelstwa i twórczej przedsiębiorczości Pani Izabeli.

Nie budzi wątpliwości, że odeszła osoba nadzwyczaj zasłużona dla „budowania naszej wolności”, a w naszym przekonaniu także osoba święta. Wierzymy, że podobnie jak na ziemi, również w wieczności będziemy mogli liczyć na pomoc i Jej wstawiennictwo do Wszechmogącego. Wszak „życie Twoich wiernych, Panie, zmienia się, ale się nie kończy”. I w tym nasza nadzieja. I odpowiedzialność, gdyż teraz już także przez wzgląd na dziedzictwo Izabeli z Bojanowskich Dzieduszyckiej będziemy krzewić kulturę solidarności i własną pracą organiczną powoływać do życia nowe instytucje samorządnej Rzeczypospolitej.

W osobie Pani Izabeli żegnamy mistrzynię pracy organicznej i człowieka kultury solidarności – „Człowieka Kultury Pro Publico Bono”.

Rada i Zarząd Instytutu Przestrzeni Obywatelskiej Pro Publico Bono

Publikacja pochodzi z archiwalnego biuletynu Instytutu Przestrzeni Obywatelskiej Pro Publico Bono (pierwotnie był publikowany w styczniu 2021 r.). 

Fot. Katarzyna Szarek, Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu