Print Friendly, PDF & Email




Wystawa czasowa

Jan Karski. Człowiek wolności 29 września 2016 - 18 października 2016

 

„Chciałem uratować miliony, a nie uratowałem nikogo” – mówił Jan Karski o swojej skazanej na porażkę misji. Jan Kozielewski, absolwent wydziału prawa, studium dyplomacji i szkoły podchorążych obdarzony nieprzeciętną pamięcią, został w czasie II wojny światowej kurierem Polskiego Państwa Podziemnego. Pod pseudonimem Jan Karski przemycał ściśle tajne raporty na temat dramatycznej sytuacji w kraju. Jego misje były śmiertelnie niebezpieczne – zawsze nosił przy sobie ampułkę z cyjankiem, w razie wpadki.

W 1942 roku Karski przekazał zachodnim sojusznikom informacje o Zagładzie Żydów. Jako naoczny świadek tragedii narodu żydowskiego zaapelował do brytyjskiego Ministra Spraw Zagranicznych Anthony’ego Edena o podjęcie działań mających na celu powstrzymania Holokaustu, a w  lipcu 1943 roku, w dwa miesiące po zagładzie warszawskiego getta, spotkał się z Prezydentem Stanów Zjednoczonych, Franklinem D. Rooseveltem. Rozmowy Karskiego nie przyniosły oczekiwanych rezultatów – interwencja aliantów nie nastąpiła.

29 września 2016 r. o godz. 17:00 Fundacja Edukacyjna Jana Karskiego oraz Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej zapraszają na uroczyste otwarcie wystawy „Jan Karski. Człowiek Wolności”, które odbędzie się w Muzeum w Markowej.
Wernisaż jest połączony z projekcją filmu Sławomira Grünberga „Karski i władcy ludzkości”, po której odbędzie się spotkanie z reżyserem.

Wystawa czasowa

Henryk Sławik – Wielki Sprawiedliwy 14 maja 2016 - 12 czerwca 2016

Wystawa, którą Państwu prezentujemy, opowiada o niezwykłym człowieku, którego wysiłek i ogromne poświęcenie pozwoliło uratować kilka tysięcy polskich Żydów skazanych przez Niemców na Zagładę.

Po wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 r. ok. 100 tys. Polaków przedostało się na Węgry, skąd, dzięki przychylności węgierskiego rządu, mogli dołączać do tworzonych na Zachodzie nowych sił zbrojnych. Do kontaktów z polskimi uciekinierami ze strony węgierskiej wyznaczony został Jozsef Antall senior, a przewodniczącym Polskiego Komitetu Obywatelskiego ds. Opieki nad Polskimi Uchodźcami na Węgrzech i równocześnie delegatem na Węgry Ministerstwa Opieki Społecznej emigracyjnego rządu RP został Henryk Sławik. Wspólnie podjęli oni wysiłek ratowania skazanych na zagładę Żydów.

W utworzonym w Vacu sierocińcu Sławik dał schronienie setce żydowskich sierot z Polski, oficjalnie twierdząc, że są to dzieci polskich oficerów. Podrabiał im dokumenty i uczył katolickich modlitw, a do  odwiedzin sierocińca skłonił nawet nuncjusza apostolskiego, co skutecznie uciszyło podejrzliwych sąsiadów.

Zgodnie z informacjami zamieszczonymi przez Instytut Yad Vashem swoje życie zawdzięcza Sławikowi ponad pięć tysięcy osób. Niestety sam Sławik został zadenuncjowany i wydany Niemcom, którzy zesłali go do obozu Mauthausen-Gusen, gdzie został zamordowany w 1944 r. Nawet będąc torturowany nie wydał swojego przyjaciela i współpracownika – Jozsefa Antalla.

W 1990 r. Henryk Sławik został uhonorowany tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata a w 2010 Prezydent Lech Kaczyński odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego.

Autorem wystawy jest Grzegorz Łubczyk, polonista i dziennikarz, w latach 1997-2001 Ambasador RP na Węgrzech, autor wielu książek i filmów dokumentalnych.

Wystawa powstała przy wsparciu Muzeum-Zamku w Łańcucie. Wsparcie finansowe zapewnił Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego.

 

Wystawa czasowa

Przemyślanie ratujący Żydów w czasie Zagłady 18 czerwca 2016 - 17 lipca 2016

„Kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat” – takie motto towarzyszy nowej wystawie czasowej poświęconej przemyskim Sprawiedliwym, eksponowanej od ubiegłej soboty do połowy lipca br. w Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej.

W okresie II Rzeczpospolitej Żydzi stanowili drugą po polskiej grupę społeczną zamieszkującą wielokulturowy i wielowyznaniowy Przemyśl. Ta koegzystencja przerwana została przez wybuch II wojny światowej. Pierwsze represje i egzekucje na Żydach miały miejsce tuż po wkroczeniu do miasta armii niemieckiej we wrześniu 1939 r. W połowie lipca 1942 r. Niemcy utworzyli getto, gdzie na stosunkowo małym fragmencie miasta skupiono około 22 000 Żydów. Już pod koniec tego miesiąca wojska okupacyjne rozpoczęły akcje likwidacyjne, takie jak masowe egzekucje w podprzemyskich Grochowcach, oraz wywózki do obozu w Bełżcu. Ostatecznie Niemcy zlikwidowali getto jesienią 1943 r.

Tylko 500 przemyskich Żydów przeżyło Zagładę ukrywając się w okolicznych lasach, znajdując schronienie u miejscowej ludności lub zmieniając tożsamość dzięki fałszywym „aryjskim” dokumentom. Przeżyli ten straszny czas dzięki Sprawiedliwym – Polakom i Ukraińcom, którzy pomimo groźby utraty życia całych rodzin nie wahali się nieść pomocy. Dzięki prowadzonym badaniom historycznym udało się odtworzyć listę nazwisk kilkudziesięciu mieszkańców Przemyśla, których determinacja i odwaga pomogła przetrwać członkom żydowskiej społeczności miasta.

Wystawa powstała przy wsparciu Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemyślu. Wsparcie finansowe zapewnił Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego.

Wystawa czasowa

POLACY RATUJĄCY ŻYDÓW W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ 17 marca 2016 - 12 maja 2016
Mieczysław Fogg, awarded the “Righteous Among the Nations” title in 1989; from the collections of the National Digital Archives
Mieczysław Fogg, w 1989 r. uhonorowany tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Zbiory NAC.

Wystawa opowiada o pomocy Polaków dla ludności żydowskiej w okupowanej Polsce. Ilustrują ją dokumenty i fotografie, pokazujące, w jaki sposób Polacy pomagali skazanym na zagładę Żydom (m.in. dostarczając żywność i lekarstwa do gett i obozów pracy, organizując uciekinierom kryjówki w swoich domach, pomagając zdobyć dokumenty niezbędne do przeżycia po tzw. aryjskiej stronie, ułatwiając ucieczkę z okupowanego kraju). Przypomina też o roli, jaką odegrała Rada Pomocy Żydom „Żegota”, której przedstawicielami byli między innymi Irena Sendlerowa i Władysław Bartoszewski.

Kuratorka i autorka tekstów: dr hab. Elżbieta Rączy.

Wystawa przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej w ramach projektu badawczego „Zagłada Żydów na ziemiach polskich”.

Ta strona używa ciasteczek (cookies), które użytkownikom ułatwiają nawigację, a nam pozwalają doskonalić serwis. Możesz wyłączyć mechanizm obsługi cookies w swojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. more information

Ta strona używa ciasteczek (cookies), które użytkownikom ułatwiają nawigację, a nam pozwalają doskonalić serwis. Możesz wyłączyć mechanizm obsługi cookies w swojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Zamknij